âdemin kizlarindan biri

MURAT ÜSTÜBAL / HAYRİYE ÜNAL - ARZUDAN ÖTEKİYE EPİK

Tue, 03 Nov 2009 03:13:00 +0200

Hayriye Ünal, doksanlı yıllarda şiire başlayan bir şair. İlk kitabından (Saçları Vardır Aşkın) itibaren yaşam ve tarih ilişkisinde kurmuş şiirinin çatısını. Ünal şiirinde yaşam ve tarih, bir öğrenilmişliğin üzerinde ilişkilendiriliyor. Tarihini öğrenen yaşam ve yaşamını öğrenen tarih şeklinde açıklayabileceğimiz bir diyalektik örgü etrafında kurulan bu şiir epiğin temel özelliklerini içeriyor. Tarihini içselleştiriyormuş gibi göründüğü noktada, karşı çıkışını gerçekleştiriyor Ünal. Yaşamı ve tarihi yönlendiren mekanizmaları kurduğu uysallık tuzağıyla çözer çözmez, sert bir üslûpla ve nefesli bir söyleyişle eleştirmeye soyunuyor. Öyle ki, tarihî sembol ve kişilikler birdenbire bu şiirin silâhları olarak ortaya çıkıyor.

Göndergelerini tarihin ve yaşamın çakıştığı noktada kurup çatışmayı şiddetlendiriyor. Zaten, ilk kitabında bile bu bilinçli bir şekilde şiirlerinde yer alır: “Yaşamla tarihin ilişkisi yalındır / Biri ölmüş iki eski dost gibi” (Vakanüvisin Müsveddeleri). Yaşam ve tarih birbirleriyle iç içe geçen uzamlar oldukları kadar, aralarındaki gerilimin yarattığı fark insanın kendi uzamını yarattığı veya ürettiği alandır da aynı zamanda. Aynı şiirde: “Zamanın bilincidir tarih / Kamunun bi.. ( devamı )

METRES SEVMEK

Tue, 03 Nov 2009 01:08:00 +0200

Bir tip var. Çoktur belki, ben çokluğuna inanmak istemiyorum. Normal sayıldığını da kabullenmek istemiyorum. Bu tip her katmanda görülüyor. Adam ismi cismi olan biri. Bu ismi özenle koruyor. Korusun. Kendince bildiği vardır. Görüştüğü kimseleri ve tüzel kişilikleri özenle ikiye ayırır. 1. Uluorta söyledikleri (yani aslında görüşmekten onur duydukları, kendisinden üstün veya eşit gördükleri), 2. Sakladıkları (yani görüşmekten onur duymadığı gibi utanç duyduğu, kendisinden aşağı gördükleri)
“Madem utanç duyuyorsun görüşme” demek geliyor değil mi, ama hayır belli ki bir “yarar” gözetiyor, metres sever gibi. Gizli. Ama toplumsal onay almamış. Muhatabını över, ama bu övgüyü üçüncü kişilere “itinayla” duyurmaz. Yazılı olarak zaten asla, akrep vardır klavyenin üstünde. Cimridir. Ama herkese karşı değil. Ne alakaysa pek iyi yazmadığı halde filan dergide rağbet gören birine karşı oldukça cömerttir. Onun adını şehvetle andığını görebilirsiniz. Andığı zaman sanki onunla edebiyat nikâhı kıymıştır.
Böylelerinin gerçekte beğenisi filan da yoktur. Birilerini kendine ölçü yapar, çekinir çevresinden. Dergileri de ikiye ayırır böyleleri. Dergiler ikiye ayrılır orası öyle. Ama bu adamın ikiye ayırması bambaşka bir pragmatizm.. ( devamı )

TAKİP MESAFESİ’nde bu ay;

Fri, 30 Oct 2009 14:44:00 +0200

ELEŞTİRMEN ŞAİRE TESLİM OLURSA onun gizli buyruklarını uygular. Bu buyruklar, şairin ortaya koyduğu imajda, yazılarında ve özyaşam öyküsünde yer alan göstergeler zinciridir. (…)
*
YAZIYLA BİR ŞAİR bölümünde Hayriye Ünal, Haydar Ergülen şiirini yazdı:
(…) Okuyucu, eleştirimin temeline yönelik olarak “niçin sarsıcı olsun ki şiir” diye bir soru yöneltebilir. Hiç değilse iyi bir şiir okuyucusu olarak sarsılmayı beklemem benim kişisel beklentim olmakla açıklanamaz. Bunu bekleyen birçok kişiyi biliyoruz şiir tarihinden (örn. Korkulu Ustalık’ta s. 511, T. Uyar: “Mesele sadece güzel şiir, ‘antolojik’ şiir yazmak değil, bir parça da bir şeyi sarsan şiir yazmak”). Her zaman daha iyi bir şiiri özlüyorsak ve şiir eleştirisi de bunun için gerekliyse, gündemde bir şekilde yer tutan şiirleri daha iyisi konusunda sınama hakkımız da vardır. Dolayısıyla bu yazı, bu şiirlerin beni niçin hiç etkilemediğini, hatta saf retorik olup olmadıkları konusundaki şüphemin nedenini merak etmemden doğmuştur. Bunun yanıtını sadece şiir değil, şair de veriyor gibi. (…)
*
SAYIYLA 1 DERGİ bölüm&u.. ( devamı )

GÖZ İZİ

Thu, 29 Oct 2009 01:57:00 +0200

Aşağıdaki şiiri Varlık dergisinde yayımlamıştım. Bir yılı geçti galiba. Onu burada yayımlamak istediğimde şiirde bazı şeylerin değiştiğini fark ettim. Değişen gerçekliklerle uyuşma anlamında dürüst olmak zorunda değiliz şiirde. Hiç değiliz, ama mizacım gereği “ey eğme”nin eğme’sinden rahatsız olmam onu atmama yetti. “Sevmem uzun uzun”, “severim uzun uzun” oldu. Doğrusu ya en doğrusu da bu. Kitaplarıma koymayacağım bir şiir, şimdilik yani, bunun için burada yayımlamak gerekti. (h.ünal)
1. ölü ya da diri
bana değmez
2. bana eğmez
bu ufuklar beni almaz bu bitap

MELODRAM ŞİİR MASUMİYET VE

Tue, 27 Oct 2009 02:27:00 +0200

Melodram şiirde hoşlanmadığımız bir unsurdur genelde. Melodrama kaymak şairi bekleyen tehlikelerden biri. Ama o sınırda tuhaf bir şey olur: masumiyetle karışık örtük cinselliğin, şefkate karışabilen aşkın bileşik tadı, başarılmışsa. Bunu çok az şairde gördüm. Sezai Karakoç’un Tahta At şiiri bunlardan biri. Bazı bölümlere dikkat.

(…)
İç dünyamı ikili susmalarla bölme
Şiir günlük konuşma dilimiz
Kıskançlığımdan örülme bir perde
Perdeye çarpan beş deniz
Kuvveti yok bende itham etmek hakkından önce
(…)
Gel bu gece görülmemiş bir şey olacak

Yanlış bir dağın altından yanlış bir su çıkarsa
Kaybolursa taşlar içinde taşlar getiren taş bir bulut
Eşkiya heybesinde çizgili kayığa asıl
Merhametin bildik kaynağı eşkiyalar
Kıldan ince çarpık bilgileri unut
Sessiz derin sonsuz yaslı duvarlar önünde
Türküler içinde en şen en senin olanı söyle

(…)
Aşk kadar nazlı saat kadar gerçek
Bir bülbül bakıyor bana doğru
Boş oda kadar tedirgin tehlike kadar güzel
Bir bülbül içimde sedefle ka.. ( devamı )

HABERLER - 4

Thu, 24 Sep 2009 00:00:00 +0300

·         Haftaiçi işlerim nedeniyle 1 günlüğüne İstanbul’da bulundum. İstanbul hakkında perestişkarane düşünenlerden değilim, şehirlere tutulanları da anlarım belki ama şehir parça parça girilebilen bir şey olduğu için asla sahip olmayacağın bir şeydir aynı zamanda. İstanbul’da bir yerde olabilirsin, ama her zaman birçok yerde de “değilsin”dir. Şehrin ağırlık merkezi kaybolmuş gibidir. Benzeyen yerler benzeyen insanlar şehri kendi içinde yalanlamaya başlar. İstanbul’un bana ettiklerini kitap dolusu yazabilirim, ama beş para etmez benim ona ettiklerimin yanında. Bu kez sanırım İstanbul’un en ağır merkezini keşfettim. Zira bir ara baktım, İstanbul bir tarafa doğru yatmıştı. Kalan her şeyi hafifçe savurarak.

·         Karagöz’ün “90’ların dokusu” dosyasını muhtevi .. ( devamı )

KUŞKUSUZ / HAYRİYE ÜNAL

Thu, 22 Oct 2009 01:25:00 +0300

                                               “kuşkusuz gözlerimle git, muttaki gözlerimle”

Hadi artık eylen biraz, oyalan ve kal
                Bu.. ( devamı )

GEVEZE AŞKLARA KARŞI - BOŞ EV / Kİ-DUK KİM

Sat, 17 Oct 2009 00:34:00 +0300

.. ( devamı )

FARK

Sat, 10 Jan 2009 01:00:00 +0200

“Birbirine düşman olan ordular, silahlarını bırakmışlar, ölülerini yakmakla uğraşıyorlar ve bu esnada her iki taraf da sıcak gözyaşı döküyor. Yalnız Priamos Troialılarına ağlamayı yasak eder. Dacier (Fransız hellenist ve latinisti), fazla yumuşayacaklarından ve ertesi sabah için fazla cesaret göstermeyeceklerinden kaygılanıp ağlamayı yasak ettiğini söyler. Peki, ama soralım: Neden sadece Priamos kaygılansın? Neden Agamemnon da Yunanlılarına aynı yasağı koymasın. Şair daha derin düşünüyor: O, bize sadece yetişmiş olan Yunanlıların hem ağlayıp hem de cesaret gösterebileceklerini, yetişmemiş olan Troialıların ise cesur olabilmek için önceden her türlü beşerî duyguyu içlerinde boğmaları gerektiğini öğretmek istiyor.” (Lessing)
.. ( devamı )

GÖRSEL DÜZENDE KAFKA’NIN YERİ

Sat, 04 Oct 2008 02:44:00 +0300

Ntv yayınları klasikleri çizgi roman şeklinde basıyor. Ancak çizgi Dava’yı (Montellier-Mairowitz) kitapçıda sevinçle kaparak eve getirişimin ardından daldığım uykudan can sıkıntısıyla uyandım. Dava’nın benim bildiğim en az 3 film uyarlaması var. Biri Orson Welles tarafından yapılan. Kitapların filme çekilişinde kitabın kaynağı olduğu yeni bir eser yaratılıyor, başarılırsa. Aktör ve aktrislerin de katılımının etkisiyle biçimlenen bir tür performans.

Ancak çizgiroman, bir romandan kalkış yapılmışsa kitaptaki bazı bölümleri sadece resme döküyor. O, artık başka bir eser denebilir. Çizgiromana dönüştürülen bir romanda dönüş.. ( devamı )